Sociale aspecten
Eenzaamheid (emotioneel en sociaal) komt bij mensen met een verstandelijke beperking dubbel zo vaak voor als bij andere mensen. Met name op sociaal vlak kan de impact vanå eenzaamheid extra groot zijn. Van sociale eenzaamheid wordt gesproken als iemand betekenisvolle relaties met een groep mensen mist, zoals familie, kennissen, buurtgenoten/medebewoners of mensen met eenzelfde belangstelling.
Ouderen met een verstandelijke beperking hebben vaker gezondheidsproblemen (bijvoorbeeld hart- en vaataandoeningen, longaandoeningen zoals COPD, Diabetes, gehoor- of visusklachten of een algehele vermindering van conditie), zijn kwetsbaarder (bijvoorbeeld door bijwerkingen van medicijnen), minder mobiel (bijvoorbeeld als gevolg van de ziekte van Parkinson) en hebben dientengevolge in toenemende mate minder sociale contacten omdat ze bijvoorbeeld minder in staat zijn om deel te nemen aan activiteiten.
Eenzaamheid heeft dus behoorlijke gevolgen voor de kwaliteit van leven en de gezondheid. Er bestaat zelfs een verhoogd risico op vroegtijdig overlijden. Eenzaamheid kan een negatieve spiraal in werking zetten waarbij problemen die een relatie hebben met de verschillende functiekenmerken en die elkaar beïnvloeden, zich opstapelen en het steeds moeilijker wordt om deze problemen te doorbreken.
Levensgeschiedenis
Het is mogelijk dat de oudere in het verleden al vaker teleurgesteld is bij het aangaan van nieuwe contacten. Daardoor wordt het voor hem steeds moeilijker om contacten aan te knopen. Ook kan het sociale netwerk krimpen door het overlijden van familie en vrienden/kennissen wat een groot risico op langdurige of zelfs blijvende eenzaamheid vormt. Cognitieve achteruitgang en depressiviteit zijn eveneens niet te onderschatten problemen die het aanknopen van sociale contacten bemoeilijken.
Mensen met een verstandelijke beperking ervaren vaker eenzaamheid, zowel emotioneel als sociaal, in vergelijking met anderen. Vooral sociaal gezien kan eenzaamheid een grote impact hebben.
Bij oudere personen met een verstandelijke beperking zijn gezondheidsproblemen, kwetsbaarheid en verminderde mobiliteit vaak aanwezig, wat leidt tot minder sociale contacten.
Eenzaamheid heeft negatieve gevolgen voor zowel kwaliteit van leven als gezondheid, met een verhoogd risico op vroegtijdig overlijden. Het kan leiden tot een neerwaartse spiraal waarin problemen zich opstapelen en moeilijker te doorbreken zijn.
Het aangaan van nieuwe contacten kan bemoeilijkt worden door eerdere teleurstellingen, krimpend sociaal netwerk door overlijden en bijkomende problemen zoals cognitieve achteruitgang en depressie.