Fysieke aspecten

Mensen met een verstandelijke beperking zijn vaak ook fysiek beperkt. Met het ouder worden vergroot de impact van hun beperkingen.

Toch worden ook heel wat ouderen met een verstandelijke beperking actief en relatief gezond oud. 
Onderzoek wijst wel uit dat zij vroeger verouderen. Ze worden sneller fragiel: gehoor gaat achteruit, er ontstaan schildklierproblemen, maag- en darmaandoeningen en huid- of tandproblemen. Chronische ziekten die veel voorkomen zijn diabetes mellitus, hart- en vaatziekten, artrose, osteoporose, dementie en de Ziekte van Parkinson. Het hebben van een ziekte, kan de kans op een andere ziekte vergroten.

Met lichamelijke klachten nemen ook psychische klachten, zoals angst of somberheid, die vaak al aanwezig zijn, verder toe. De klachten hebben ook invloed op elkaar. Dat maakt het achterhalen van de oorzaak soms extra lastig.

Klachten en symptomen die vaak voorkomen zijn:

• pijn in de rug, nek, of gewrichten
• duizeligheid
• vermoeidheid
• kortademigheid
• minder goed zien
• minder goed horen

Onbegrepen achteruitgang kan verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld:

• een onderliggende lichamelijke ziekte
• een hersenziekte, zoals dementie of depressie
• bijwerkingen van medicijnen

In onderstaande curve wordt de achteruitgang in functioneren weergegeven bij kwetsbare ouderen en bij ouderen met dementie.

Meestal ontstaan bij ouderen eerst beperkingen in het IADL-functioneren en worden pas daarna de ADL-functies aangetast. Bij beperkingen in functioneren is er vaak meer dan één probleem aanwezig. Het is daarom niet genoeg alleen naar het ADL- en IADL-functioneren te kijken. Diverse verstoringen en ziekten kunnen de mogelijkheid beïnvloeden of aantasten om ADL- en IADL-activiteiten uit te voeren. De restcapaciteit is het compensatiemechanisme dat een oudere bezit om beperkingen op te vangen neemt sterk af wanneer sprake is van toename van kwetsbaarheid.

Preventie