Regie pakken of loslaten?

Als regieverpleegkundige sta je dagelijks voor de uitdaging om af te wegen: wanneer neem ik de regie, en wanneer laat ik juist ruimte aan anderen? Regie voeren is geen alles-of-niets-rol, maar een continue afstemming tussen verantwoordelijkheid nemen en vertrouwen geven. Deze balans is cruciaal voor het functioneren van het team én voor persoonsgerichte zorg.

Wat betekent regie voeren?

Regie voeren betekent: overzicht houden over het zorgproces, afstemmen met collega’s, knelpunten signaleren, acties coördineren en, waar nodig, besluiten nemen. Je overziet niet alleen jouw eigen handelen, maar bewaakt het grotere geheel. Regie voeren vraagt om leiderschap, betrokkenheid én het vermogen om de juiste stijl op het juiste moment toe te passen.

Maar regie betekent niet: alles zelf doen.
Regie loslaten is net zo belangrijk. Het betekent dat je ruimte geeft voor

zelfsturing, leren, initiatief en samenwerking.

De kunst van schakelen

Regie pakken of loslaten is geen vast recept. Het is situationeel, afhankelijk van:

  • De ervaring en bekwaamheid van collega’s;
  • De urgentie en complexiteit van de situatie;
  • De behoefte aan duidelijkheid of autonomie;
  • De fase in het zorgproces (crisis, overgang, evaluatie);
  • De doelen die je wilt bereiken.

Hieronder enkele herkenbare praktijksituaties die laten zien wanneer je regie pakt, en wanneer je deze juist loslaat.

Voorbeelden: Regie pakken

1. Acuut handelen bij onveilige situatie

Tijdens de nachtdienst zie je dat een patiënt plotseling onwel wordt. De collega bij wie de patiënt ligt aarzelt.

Jij neemt onmiddellijk de leiding: activeert het reanimatieteam, verdeelt taken en communiceert met de arts.

Toelichting: In acute situaties is directief handelen noodzakelijk. Hier is geen ruimte om regie los te laten – veiligheid staat voorop.

2. Gebrekkige overdracht

Een overdracht aan het einde van de dienst is rommelig. Er ontbreekt essentiële informatie over medicatie.

Jij onderbreekt het gesprek, benoemt wat er ontbreekt en zorgt dat de juiste gegevens worden aangevuld, zodat continuïteit van zorg geborgd is.

Toelichting: Regie pakken betekent hier: verantwoordelijkheid nemen voor kwaliteit en veiligheid van zorgprocessen.

Voorbeelden: Regie loslaten

1. Collega in ontwikkeling

Een leerling-verpleegkundige voert voor het eerst een anamnese uit. Je bent erbij, maar grijpt niet meteen in.

Je laat haar eerst zelf het gesprek voeren. Pas na afloop geef je feedback en stel je samen verbeterpunten op.

Toelichting: Door regie los te laten, geef je ruimte aan leren en zelfvertrouwen. Je blijft betrokken, maar op afstand.

2. Multidisciplinaire samenwerking

Tijdens een MDO wil de fysiotherapeut een andere insteek voor ontslag dan jij had voorzien.

Je luistert actief, stelt open vragen en erkent zijn expertise. Uiteindelijk ontstaat er een gedragen besluit, waarbij ieders perspectief is meegenomen.

Toelichting: Loslaten van regie betekent hier: het delen van verantwoordelijkheid, ruimte geven aan andere expertise en samen tot besluitvorming komen.

Goed leiderschap betekent niet altijd zelf het voortouw nemen – het betekent vooral weten wanneer je regie pakt en wanneer je loslaat. In deze opdracht onderzoek je hoe jij daarin balanceert als regieverpleegkundige: geef je ruimte waar het kan, en neem je initiatief waar het moet?

Doel van de opdracht

Het doel is om inzicht te krijgen in jouw natuurlijke leiderschapsstijl en hoe je daarin schakelt tussen actie en afwachten, sturen en vertrouwen. Je reflecteert op een concrete praktijksituatie waarin jij de regie nam of juist afwachtte, en onderzoekt wat daarin goed werkte, wat je lastig vond, en wat het effect was op de samenwerking en de zorg.

Deze reflectie helpt je om bewuster positie te kiezen in de dagelijkse praktijk. Want juist in het samenspel tussen regie voeren en ruimte geven, maak jij als regieverpleegkundige het verschil.

Je vindt de opdracht in je werkboek (Deel 2 – Reflectie – Wanneer pak jij regie, en wanneer laat je los?).

  • V&VN (2019). Beroepsprofiel Bachelor of Nursing 2020
  • V&VN (2021). Handreiking Verpleegkundig Leiderschap
  • Hersey & Blanchard (2021). Situationeel Leiderschap II
  • Goleman (2017). Leadership That Gets Results. Harvard Business Review